Πέμπτη, 22 Φεβρουαρίου 2018

"Θάνατος στη Βενετία" του Τόμας Μαν



Παρουσίαση

Ένα μικρό αριστούργημα. Γράφτηκε το 1912 κι είναι ένα εκπληκτικής δεξιοτεχνίας χρονικό της παρακμής, της κάθε είδους παρακμής. Ο Τόμας Μαν αναλύει και καταγράφει με ακρίβεια τις τάσεις της εποχής του, τις αγωνίες της ωριμότητας, την άβυσσο του θανάτου, που περισσότερο από καθένα βιώνει και αισθάνεται ο καλλιτέχνης, ο δημιουργός.

Ο Γκούσταφ φον Άσενμπαχ είναι ένας ηλικιωμένος συνθέτης, που αποφασίζει να ταξιδέψει στη Βενετία για λόγους υγείας. Εκεί βλέπει και ερωτεύεται τον Πολωνό έφηβο Τάτζιο, ο οποίος κάνει διακοπές με την οικογένειά του. Παρά τις προειδοποιήσεις των αρχών για την επιδημία που θερίζει τη Βενετία, ο Άσενμπαχ παραμένει στο ξενοδοχείο, προκειμένου να θαυμάσει τον Τάτζιο. Έτσι, το πάθος του για την ιδανική ομορφιά υπερνικά τη θέληση για ζωή, και όσο η υγεία του επιδεινώνεται, ο Άσενμπαχ επιμένει στον ανεκπλήρωτο έρωτα.

Ο Θάνατος στη Βενετία είναι μια αριστουργηματική ιστορία για την εμμονή, για την αγωνία του δημιουργού και την άβυσσο του τέλους.
Μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο από τον Λουκίνο Βισκόντι με τον Ντερκ Μπόγκαρτ στον ρόλο του Γκούσταφ Άσενμπαχ.
Πολλά, πάμπολλα τα ερωτήματα που θέτει ο Μαν στην πυκνή ύφανση αυτής της νουβέλας κι ο αναγνώστης θα απαντήσει κατά το δοκούν. Ωστόσο δίνεται και μια απάντηση απευθείας από τον συγγραφέα. "Οι άνθρωποι δεν ξέρουν γιατί επαινούν ένα έργο τέχνης. Μη όντας ειδήμονες, πιστεύουν ότι ανακαλύπτουν σ' αυτό εκατοντάδες προτερήματα για να δικαιολογήσουν την προτίμησή τους· όμως ο πραγματικός λόγος της επιδοκιμασίας τους είναι κάτι απρόσμενο, [...] ότι συμπάσχουν". Στον Θάνατο στη Βενετία, στη σύντομη αυτή ιστορία όπου όλα εκτυλίσσονται στο πνεύμα μιας μουσικής σύνθεσης, με τον ρυθμό να επιταχύνεται από τη μία φράση στην άλλη, μας δίνεται τουλάχιστον η δυνατότητα να συμπάσχουμε με τον ήρωά του κι εντέλει να τον συμπαθήσουμε παρά την εσωτερική σύγχυση και τα ανομολόγητα πάθη του. (Από τον πρόλογο του Δημήτρη Στεφανάκη)

"Γιατί ο άνθρωπος αγαπά και εκτιμά τον άλλο όσο δεν τον γνωρίζει ώστε να μπορεί να τον κρίνει, και ο πόθος είναι απόρροια της ελλιπούς γνώσης για τον άλλο"..





Ο Τόμας Μαν (γερμ. Πάουλ Τόμας Μάν, Paul Thomas Mann, 6 Ιουνίου 1875 – 12 Αυγούστου 1955) ήταν γερμανός συγγραφέας, βραβευμένος με το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας του 1929. Τα ιδιαίτερα συμβολικά, ειρωνικά και ταυτόχρονα επικά μυθιστορήματα και νουβέλες του εμφανίζουν αξιοσημείωτη παρατήρηση της ψυχολογίας του καλλιτέχνη και του διανοούμενου. Η ανάλυση και κριτική του της ευρωπαϊκής και γερμανικής ψυχής χρησιμοποίησε εκσυγχρονισμένες γερμανικές και βιβλικές ιστορίες, όπως και τις ιδέες των Γκαίτε, Νίτσε και Σοπενχάουερ. Ο μεγαλύτερος αδελφός του ήταν ο ριζοσπάστης συγγραφέας Χάινριχ Μαν.

Βιογραφία

Γεννήθηκε στο Λίμπεκ (Lübeck, εξελλ. Λυβέκκη) της Γερμανίας και ήταν Λουθηρανός, όπως ο πατέρας του, ο Τόμας Χάινριχ Μαν (Thomas Heinrich Mann). Η μητέρα του, Γιούλια ντι Σίλβα Μπρους (Julia di Silva Bruhs) από τη Βραζιλία ήταν γερμανικής καταγωγής και καθολική στο θρήσκευμα. Μετά τον θάνατο του πατέρα του το 1891 και το κλείσιμο της εταιρείας του, ο Τόμας Μαν και η οικογένειά του μετακόμισαν στο Μόναχο. Εκεί ο Τόμας Μαν τελείωσε το γυμνάσιο και σπούδασε ιστορία, οικονομικά, ιστορία της τέχνης και λογοτεχνία. Στο Μόναχο, όπου έζησε μέχρι το 1933, ξεκίνησε τη σταδιοδρομία του ως συγγραφέας, δημοσιεύοντας το πρώτο του διήγημα «Der Kleine Herr Friedmann» στο περιοδικό Simplicissimus το 1898. Το 1905 νυμφεύτηκε την Κάτια Πρίνγκσχαϊμ (Katia Pringsheim) και απέκτησαν έξι παιδιά (την Έρικα, τον Κλάους, τον Γκόλο, τη Μόνικα, την Ελίζαμπεθ και τον Μίχαελ), τα οποία αργότερα διακρίθηκαν στα γράμματα και στις τέχνες.

Κατά την άνοδο των Ναζί στην εξουσία στη Γερμανία το 1933, ο Τόμας Μαν με τη γυναίκα του βρίσκονταν στη Ζυρίχη. Ύστερα από προτροπή του γιου του Κλάους, δεν επέστρεψε στη Γερμανία, καθώς τα προηγούμενα χρόνια είχε ασκήσει έντονη κριτική στον Ναζισμό. Το 1936 πήρε την τσεχοσλοβακική υπηκοότητα και του αφαιρέθηκε η γερμανική. Το 1939 έφυγε για τις Η.Π.Α., όπου δίδαξε στο πανεπιστήμιο Πρίνστον και πέντε χρόνια αργότερα απέκτησε την αμερικανική υπηκοότητα. Στην Ευρώπη επέστρεψε το 1952 και εγκαταστάθηκε στο Κίλχμπεργκ (Kilchberg) κοντά στη Ζυρίχη. Πέθανε το 1955.

Οι πολιτικές του θέσεις

Κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου ο Τόμας Μαν υποστήριζε τον γερμανό αυτοκράτορα Βίλχελμ Β΄ (Wilhelm ΙΙ) και ήταν αντίθετος με τον φιλελευθερισμό. Σταδιακά οι πολιτικές του θέσεις άλλαξαν, άρχισε να υποστηρίζει τον φιλελευθερισμό και τις δημοκρατικές αρχές, ενώ αργότερα εξέφρασε συμπάθεια προς τις σοσιαλιστικές ιδέες. Κατήγγειλε δημοσίως τον εθνικοσοσιαλισμό και ενεθάρρυνε την αντίσταση από την εργατική τάξη. Το 1930 έδωσε στο Βερολίνο μία διάλεξη («Έκκληση προς την λογική» - «Ein Appell an die Vernunft») με την οποία ζήτησε να συγκροτηθεί ένα κοινό μέτωπο καλλιεργημένων αστών-σοσιαλιστικής εργατικής τάξης ενάντια στη βαρβαρότητα του ναζισμού.

Τα βιβλία του Τόμας Μαν, σε αντίθεση με τα βιβλία του αδερφού του Χάινριχ και του γιου του Κλάους, δεν κάηκαν δημόσια από το ναζιστικό καθεστώς το 1933, ίσως επειδή οι Ναζί φοβήθηκαν τον αντίκτυπο που θα είχε η δημόσια καταστροφή των βιβλίων ενός συγγραφέα που είχε τιμηθεί με το Νόμπελ Λογοτεχνίας τέσσερα χρόνια νωρίτερα.


Πέμπτη, 1 Φεβρουαρίου 2018

"Οι Καλοί" της Hannah Kent



Παρουσίαση

ΚΟΜΗΤΕΙΑ ΤΟΥ ΚΕΡΙ. ΙΡΛΑΝΔΙΑ, 1825.

ΣΥΝΤΕΤΡΙΜΜΕΝΗ από τον θάνατο του συζύγου της, Μάρτιν, η Νόρα βρίσκεται ολομόναχη να φροντίζει τον εγγονό της, Μίχολ, ένα παιδί ανήμπορο να περπατήσει και να μιλήσει. Πού είναι ο υγιής, ευτυχισμένος εγγονός της που γνώρισε όταν η κόρη της ήταν ακόμη ζωντανή;

Η ΜΑΙΡΗ έρχεται να βοηθήσει τη Νόρα στο σπίτι, ενώ διαδίδονται σκοτεινές ιστορίες για ανεξήγητες ατυχίες, ασθένειες, αλλά και φήμες που θέλουν τον Μίχολ να σπέρνει την κακοτυχία στην κοιλάδα.

ΑΠΟΦΑΣΙΣΜΕΝΕΣ να απαλλαγούν από το κακό και να βοηθήσουν τον Μίχολ, η Νόρα και η Μαίρη επιστρατεύουν τη βοήθεια της Νανς, μιας ηλικιωμένης περιπλανώμενης γυναίκας που κατέχει τη γνώση και τα μυστήρια της παλιάς μαγείας.

ΚΑΘΩΣ οι τρεις γυναίκες ελπίζουν να επαναφέρουν τον Μίχολ, ο ιδιαίτερος κόσμος τους με τα έθιμα, τα πιστεύω και τις τελετουργίες δημιουργεί γύρω τους έναν ασφυκτικό κλοιό· θα οδηγηθούν σ' ένα επικίνδυνο μονοπάτι και θα αναγκαστούν να αμφισβητήσουν όλα όσα γνωρίζουν.

Τοποθετημένο σ' έναν χαμένο κόσμο που υπακούει στους δικούς του κανόνες, "Οι Καλοί" της Hannah Kent είναι ένα εντυπωσιακό μυθιστόρημα για την απόλυτη πίστη και τη γεμάτη αφοσίωση αγάπη. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)




«Μια ιστορία που δημιουργεί, με ιδιαίτερη ζωντάνια, έναν νέο τρόπο αντίληψης του κόσμου... Αυτή η συγκλονιστική αφήγηση αγάπης και πόνου είναι σίγουρο ότι θα κατακτήσει πολλά λογοτεχνικά βραβεία.» (Daily Mail)

«Ένα μυθιστόρημα με τον ρυθμό και την ένταση ενός εκπληκτικού θρίλερ... Έχω εκπλαγεί από την ικανότητα της Hannah Kent ως μυθιστοριογράφου. (Paula Hawkins, συγγραφέας του βιβλίου "Το κορίτσι του τρένου")

«"Οι Καλοί", όπως και τα "'Εθιμα ταφής", αποτελούν μια θαυμάσια εισαγωγή στη μακάβρια φύση μιας εξαφανισμένης κοινωνίας, της οποίας παρακολουθούμε τις αρετές, τον παραλογισμό, αλλά και τις καταστροφικές της παρορμήσεις. (Thomas Keneally, συγγραφέας του βιβλίου "Η Λίστα του Σίντλερ")

«Η Kent έχει ένα θαυμάσιο ταλέντο να χρησιμοποιεί ιστορικά γεγονότα και να τα ζωντανεύει μέσω της μυθοπλασίας. Το νέο της βιβλίο έχει ξεπεράσει το εξαιρετικό της ντεμπούτο, "Έθιμα ταφής".» (Sunday Herald)

«Η Kent χειρίζεται με εκπληκτική λογοτεχνικότητα την αφήγηση. "Οι Καλοί" είναι ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα για εκείνους που ζουν σε απελπιστικές συνθήκες». (The Guardian)

«Η Hannah Kent περιγράφει με συναρπαστική ζωντάνια τις μικρές κοινότητες, στις οποίες ο φόβος του ξένου επισκιάζει τη λογική και τη συμπόνια των ανθρώπων». (Metro)

Τετάρτη, 20 Δεκεμβρίου 2017

"Ο πουλημένος" του Πωλ Μπέιτι



Σύνοψη του βιβλίου "Ο πουλημένος"

Μια δηκτική, βαθιά πολιτική σάτιρα για την ταυτότητα της σύγχρονης Αμερικής, ένα μυθιστόρημα που περιγράφει την εκκεντρική ανατροφή ενός Αφροαμερικανού και μια δίκη άνευ προηγουμένου στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ο αφηγητής, γεννημένος στο «αγροτικό γκέτο» του Ντίκενς στο Λος Άντζελες, αποδέχεται μοιρολατρικά το περιθώριο. Τον μεγαλώνει ο πατέρας του, ένας ιδιόρρυθμος επιστήμονας, ο οποίος τον χρησιμοποιεί ως πειραματόζωο στις αιρετικές ψυχολογικές μελέτες του για τον ρατσισμό. Ο γιος πιστεύει ότι η πρωτοποριακή εργασία του πατέρα –και ένα βιβλίο που θα προκαλέσει αίσθηση, όταν κυκλοφορήσει– θα επιλύσει τα οικονομικά τους προβλήματα. Όταν όμως αστυνομικοί σκοτώνουν τον πατέρα του, ο πρωταγωνιστής συνειδητοποιεί ότι το μόνο που έχει στα χέρια του είναι ο λογαριασμός μιας κηδείας. Παρακινημένος από την ματαίωση και την παρακμή του τόπου του, αναλαμβάνει μια εξωφρενική πρωτοβουλία: την επαναφορά της δουλείας και του φυλετικού διαχωρισμού, πράγμα που θα τον οδηγήσει ως κατηγορούμενο στο Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας.

Ο Πουλημένος του Πωλ Μπέιτι σηματοδοτεί το δημιουργικό αποκορύφωμα ενός ιδιοφυούς συγγραφέα.

Το βιβλίο τιμήθηκε με το Βραβείο Booker 2016.

Το 2015 απέσπασε το Εθνικό Βραβείο του Κύκλου των Κριτικών στις ΗΠΑ.





Ο Πωλ Μπέιτι, πεζογράφος και ποιητής, γεννήθηκε το 1962 στο Λος Άντζελες. Σήμερα ζει στη Νέα Υόρκη. Έχει εκδώσει κατά το παρελθόν τρία μυθιστορήματα: The White Boy Shuffle, Tuff και Slumberland. Εμφανίστηκε στα γράμματα με δύο ποιητικές συλλογές: Big Bank Take Little Bank και Joker, Joker, Deuce. Έχει επιμεληθεί την ανθολογία Hokum: An Anthology of African-American Humor (2006). Ο Πουλημένος (The Sellout, 2015) είναι το πλέον πρόσφατο έργο του. Το μυθιστόρημα τιμήθηκε με το περίβλεπτο Βραβείο Booker 2016. Η απόφαση της κριτικής επιτροπής, η οποία ενέταξε το βιβλίο στην παράδοση του Σουίφτ και του Τουέιν, ήταν ομόφωνη. Ο Πωλ Μπέιτι έγινε ο πρώτος Αμερικανός συγγραφέας που απέσπασε την υψηλότερη ετήσια λογοτεχνική διάκριση του αγγλόφωνου κόσμου. Το 2015 Ο Πουλημένος έλαβε το Εθνικό Βραβείο του Κύκλου των Κριτικών στις ΗΠΑ. Τα μεγαλύτερα έντυπα στην απέναντι όχθη του Ατλαντικού συμπεριέλαβαν το μυθιστόρημα στις λίστες με τα Δέκα Καλύτερα Βιβλία εκείνης της χρονιάς.

Παρασκευή, 17 Νοεμβρίου 2017

"Τα απομεινάρια μιας μέρας" του Καζούο Ισιγκούρο


Περίληψη
Εντέλει, τι έχουμε να κερδίσουμε αναλογιζόμενοι συνεχώς το παρελθόν, κατηγορώντας τον εαυτό μας για το γεγονός πως η ζωή μας δεν εξελίχθηκε όπως θα θέλαμε;
Ο Καζούο Ισιγκούρο ζωγραφίζει με την πένα του το συγκινητικό πορτρέτο του Στίβενς, του τέλειου μπάτλερ, και του κόσμου του, που ξεθωριάζει στον απόηχο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Ο Στίβενς, ύστερα από δεκαετίες υπηρεσίας στο Ντάρλινγκτον Χολ, μόνος του μια μέρα στην αγγλική ύπαιθρο, ξεκινά ένα ταξίδι στο παρελθόν σε μια προσπάθεια να καθησυχάσει τον εαυτό του ότι έχει υπηρετήσει την ανθρωπότητα προσφέροντας τις υπηρεσίες του στον «μεγάλου ηθικού αναστήματος τζέντλεμαν» Λόρδο Ντάρλινγκτον. Όμως, στη μνήμη του παραμονεύουν αμφιβολίες για την αληθινή φύση της «μεγαλοσύνης» του Λόρδου Ντάρλινγκτον, και ακόμα μεγαλύτερες αμφιβολίες για τη φύση της δικής του ζωής.
Ένα σύγχρονο κλασικό μυθιστόρημα, μια όμορφη αναπόληση της ζωής ανάμεσα σε δύο πολέμους σε μια αγγλική έπαυλη, μια καθηλωτική επίκληση σε χαμένα όνειρα και χαμένους έρωτες.




Βιογραφικά στοιχεία
Ο Ισιγκούρο γεννήθηκε στο Ναγκασάκι στις 8 Νοεμβρίου 1954 και είναι ο γιος του Σίζουο Ισιγκούρο, ωκεανογράφου, και της συζύγου του Σιζούκο. Το 1960 η οικογένειά του, μαζί με τις δυο αδεlφές του, μετακόμισε στο Γκίλφορδ του Σάρεϊ, προκειμένου ο πατέρας του να μπορέσει να ξεκινήσει το ερευνητικό έργο στο Εθνικό Ινστιτούτο Ωκεανογραφίας. Φοίτησε στο δημοτικό σχολείο του Stoughton και συνέχισε στην Σχολή Γραμμάτων (Woking County Grammar School) στο Σάρεϊ. Μετά την αποφοίτησή του από το σχολείο, αφιέρωσε ένα έτος για να ταξιδέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες και στον Καναδά, κατά την διάρκεια του οποίου έγραφε σε μια εφημερίδα και έστελνε ηχογραφήσεις του σε εταιρείες παραγωγής.
Το 1974 ξεκίνησε σπουδές στο Πανεπιστήμιο Κεντ στο Canterbury και αποφοίτησε το 1978 με πτυχίο στην αγγλική φιλολογία και φιλοσοφία. Αφού πέρασε ένα χρόνο γράφοντας έργα φαντασίας, ολοκλήρωσε τις σπουδές του στο Πανεπιστήμιο της Ανατολικής Αγγλίας, όπου σπούδασε μαζί με τον Μάλκολμ Μπράντμπερι και την Άντζελα Κάρτερ και έλαβε το μεταπτυχιακό του στην δημιουργική γραφή το 1980. Έγινε Άγγλος πολίτης το 1982.
Το 2017 ο Ισιγκούρο έλαβε το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας επειδή "στα μυθιστορήματά του προέβαλλε μια μεγάλη συναισθηματική δύναμη και έχει αποκαλύψει την άβυσσο πέρα από το αίσθημα αυταπάτης των ανθρώπων, απέναντι στην σύνδεσή τους με τον έξω κόσμο". Ως απάντηση στην λήψη αυτού του βραβείου, ο Ισιγκούρο ανέφερε: "Είναι μια εξαιρετική τιμή, κυρίως επειδή σημαίνει ότι είμαι στα χνάρια των μεγαλύτερων συγγραφέων που έχουν ζήσει, έτσι είναι ένας σπουδαίος έπαινος. Ο κόσμος βρίσκεται σε μια αρκετά αβέβαιη στιγμή και ελπίζω ότι όλα τα βραβεία Νόμπελ μπορούν να γίνουν η δύναμη για κάτι θετικό στον κόσμο, όπως αυτός είναι αυτήν την στιγμή."


Χαρακτηριστικά της λογοτεχνίας του

Ορισμένα από τα μυθιστόρημά του τοποθετούνται χρονικά στο παρελθόν. Το Never Let Me Go έχει χαρακτηριστικά επιστημονικής φαντασίας και ένα φουτουριστικό τόνο· ωστόσο, τοποθετείται στις δεκαετίες του 1980 και του 1990 και έτσι λαμβάνει χώρα σε έναν αρκετά γνωστό παράλληλο κόσμο. Το τέταρτο μυθιστόρημά του, The Unconsoled, λαμβάνει χώρα σε μια πόλη της Κεντρικής Ευρώπης, που δεν κατονομάζεται. Το The Remains of the Day τοποθετείται στην εξοχική κατοικία ενός Άγγλου άρχοντα κατά την περίοδο του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.
Το μυθιστόρημα An Artist of the Floating World τοποθετείται σε μια ιαπωνική πόλη, που δεν ονομάζεται, κατά την περίοδο της ανασυγκρότησης, μετά την υποταγή της Ιαπωνίας το 1945. Ο αφηγητής αναγκάζεται να συμβιβαστεί με τον ρόλο του στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Βρίσκει τον εαυτό του να είναι κατηγορούμενος από την νέα γενιά, η οποία τον κατηγορεί πως έπαιξε ρόλο στην λανθασμένη εξωτερική πολιτική της Ιαπωνίας και αναγκάζεται να αντιμετωπίσει τα ιδανικά του σύγχρονου κόσμου, όπως αυτά εκπροσωπούνται από τον εγγονό του. Ο Ισιγκούρο δήλωσε για την επιλογή του χρόνου πλοκής στο μυθιστόρημά του: "Προπολεμικά και μεταπολεμικά σκηνικά τείνουν να με προσελκύουν, επειδή με ενδιαφέρουν τα ιδανικά και οι αξίες που προβάλλονται σε αυτά τα σκηνικά και επειδή οι άνθρωποι οφείλουν να αντιμετωπίζουν την ιδέα, ότι τα ιδανικά τους δεν ήταν ακριβώς αυτά που πίστευαν πριν ξεσπάσουν τα εν λόγω σκηνικά".
Τα μυθιστορήματά του (με εξαίρεση το The Buried Giant) είναι γραμμένα σε πρώτο πρόσωπο και οι αφηγητές συχνά εμφανίζουν ανθρώπινες αποτυχίες. Η τεχνική του Ισιγκούρο είναι να επιτρέπει σε αυτούς τους χαρακτήρες να αποκαλύπτουν τα σφάλματά τους σιωπηρά, κατά την διάρκεια της αφήγησης. Έτσι ο συγγραφέας παρουσιάζει ένα αίσθημα του πάθους, επιτρέποντας στον αναγνώστη να δει τα ελαττώματα του αφηγητή, ενώ ταυτόχρονα έλκεται και συμπάσχει με αυτόν. Αυτό το πάθος προέρχεται συχνά από τις πράξεις του αφηγητή ή συχνότερα από την αδράνειά του. Στο The Remains of the Day ο μπάτλερ Στήβενς αδυνατεί να ενεργήσει πάνω στα ρομαντικά συναισθήματά του απέναντι στην οικονόμο κυρία Κέντον, επειδή δεν μπορεί να συμβιβάσει τον ρόλο του ως υπηρέτη με την προσωπική του ζωή.
Τα μυθιστορήματα του Ισιγκούρο συνήθως ολοκληρώνονται χωρίς καμιά επίλυση. Τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι χρακτήρες του, ανήκουν στο παρελθόν και παραμένουν ανεπίλυτα. Έτσι ο Ισιγκούρο ολοκληρώνει πολλά από τα μυθιστορήματά του με έναν τόνο μελαγχολικής παραίτησης. Οι χαρακτήρες του αποδέχονται το παρελθόν τους και το τι έχουν κάνει, ανακαλύπτοντας τυπικά ότι αυτή η συνειδητοποίηση φέρνει την άνεση και το τέλος της ψυχικής αγωνίας. Ο Ισιγκούρο αναφέρει μεταξύ των επιρροών του τον Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι και τον Μαρσέλ Προυστ. Τα έργα του έχουν συγκριθεί με αυτά των Τζέιν Ώστεν και Χένρυ Τζέιμς, αν και ο ίδιος ο Ισιγκούρο απορρίπτει αυτές τις συγκρίσεις.


Δευτέρα, 2 Οκτωβρίου 2017

"Το μοιραίο δείπνο" του Ισμαήλ Κανταρέ



Φθινόπωρο του 1943, Αργυρόκαστρο υπό γερμανική κατοχή. Ο πλέον διακεκριμένος γιατρός της πόλης προσκαλεί τον διοικητή των Ναζί σε δείπνο. Την επόμενη μέρα μια ομάδα Αλβανών αιχμαλώτων ελευθερώνεται, μεταξύ των οποίων και ένας εβραίος φαρμακοποιός. Η τοπική κοινωνία συγκλονίζεται. Τι συζητήθηκε σε αυτή τη μυστηριώδη συνάντηση; Ήταν πράξη δωσιλογισμού ή γνήσιου πατριωτισμού; Κίνηση συμφέροντος ή ανθρωπιστική χειρονομία; Τα ερωτήματα μένουν αναπάντητα επί χρόνια. Όμως η παράξενη αυτή υπόθεση ξανάρχεται στην επιφάνεια στη διάρκεια της κομμουνιστικής περιόδου, καθώς η απελευθέρωση των αιχμαλώτων και ειδικά του εβραίου φαρμακοποιού οδηγεί κάποιους στο συμπέρασμα ότι το Αργυρόκαστρο είναι το κέντρο μιας παγκόσμιας συνωμοσίας κατά του Κομμουνισμού. Τι πραγματικά συνέβη στη διάρκεια αυτού του δείπνου; Μήπως ο καλεσμένος του γιατρού ήταν απλώς νεκρός; Με φόντο τα ολοκληρωτικά καθεστώτα που διαδέχονται το ένα το άλλο στη γενέτειρά του (Οθωμανοί, Ναζιστές, Κομμουνιστές), ο Ισμαήλ Κανταρέ στήνει ένα γαϊτανάκι κωμικοτραγικών καταστάσεων, ένα βαλκανικό παραμύθι γραμμένο με μαεστρία και υποδόρια ειρωνεία.

Ο Ισμαήλ Κανταρέ (Ismail Kadare) είναι διάσημος σύγχρονος Aλβανός λογοτέχνης γεννημένος στο Αργυρόκαστρο, στις 28 Ιανουαρίου του 1936.

Σπούδασε στην Σχολή Ιστορίας και Φιλολογίας του Πανεπιστημίου των Τιράνων και κατόπιν στο Ινστιτούτο Γκόρκυ της Μόσχας. Παρουσιάστηκε στα αλβανικά γράμματα αμέσως μετά την επιστροφή του από την Μόσχα, με ποιήματα και το πεζογράφημα Μια πόλη χωρίς διαφημίσεις (1959). Με την δημοσίευση του μυθιστορήματος Ο στρατηγός ενός νεκρού στρατού (1963), καθιερώθηκε ως ένας από τους πλέον ταλαντούχους συγγραφείς της χώρας του. Έγραψε και ιστορικά μυθιστορήματα, τα οποία αποτελούν ένα κράμα ρεαλισμού και φανταστικού στοιχείου. Θεωρείται ένας από τους υποψήφιους, για το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας.

Δράση και διώξεις

Διετέλεσε στέλεχος του Κομμουνιστικού Κόμματος και μέλος της Λαϊκής Εθνοσυνέλευσης της Αλβανίας στα χρόνια του Ενβέρ Χότζα. Ήταν εκλεγμένος τρεις φορές, ανάμεσα στα 1970 και στα 1982. Αυτή η θέση του τού επέτρεπε να ταξιδεύει στο εξωτερικό σε μία εποχή όπου ελάχιστοι Αλβανοί είχαν αυτό το προνόμιο. Μπήκε στην διεύθυνση της εβδομαδιαίας λογοτεχνικής επιθεώρησης Drita (Φως).
Το 1981 δημοσίευσε το μυθιστόρημα Το παλάτι των ονείρων, το οποίο θεωρήθηκε ως μία αλληγορία κατά του καθεστώτος του Ενβέρ Χότζα και απαγορεύτηκε. Από το 1987, λίγα χρόνια πριν από την πτώση του κομμουνισμού στην Αλβανία, ο Κανταρέ άρχισε να φυγαδεύει τα χειρόγραφά του στην Γαλλία, όπου και άρχισαν να δημοσιεύονται από τις Εκδόσεις Fayard.
Τον Οκτώβριο του 1990, δυο μήνες πριν από την οριστική πτώση του κομμουνισμού στην χώρα του, διέφυγε στην Γαλλία, όπου ζήτησε πολιτικό άσυλο, διακηρύσσοντας ότι «δικτατορία και αυθεντική λογοτεχνία είναι ασυμβίβαστες» και ότι «ο συγγραφέας είναι ο φυσικός εχθρός της δικτατορίας». Η διαφυγή του Κανταρέ στην Γαλλία θεωρήθηκε από πολλούς ως μία κίνηση εντυπωσιασμού, αλλά ο Κανταρέ, που σήμερα ζει μεταξύ Γαλλίας και Αλβανίας, σε όλες του τις δημόσιες εμφανίσεις επαναλαμβάνει ότι δεν υπήρξε οπαδός του κομμουνιστικού καθεστώτος της χώρας του.

Έργα και βραβεύσεις

Η εργογραφία του Κανταρέ ξεπερνά τα 20 πεζογραφήματα, τα περισσότερα από τα οποία έχουν μεταφραστεί σε πάρα πολλές γλώσσες. Στα μυθιστορήματα του Κανταρέ αναμειγνύεται το πραγματικό με το φανταστικό. Κύρια θεματογραφία του είναι η σύγχρονη αλβανική κοινωνία, το προηγούμενο κομμουνιστικό καθεστώς της χώρας του καθώς και το σκληρό αλβανικό εθιμικό δίκαιο (κανόνας της τιμής ή κανούν στα αλβανικά). Έχει γράψει επίσης και ποίηση. Στα ελληνικά, τα μυθιστορήματά του πρωτοεμφανίστηκαν την δεκαετία του 1990, αρχικά σε μετάφραση από γαλλικές εκδόσεις και αργότερα σε απευθείας μετάφραση από τα αλβανικά.
Στη μετακομμουνιστική εποχή τα έργα του ασχολούνται συχνά με τη διαχρονική ευρωπαϊκή ταυτότητα της Αλβανίας ή των Αλβανών. Για το σκοπό αυτό συνδέει συχνά τα ομηρικά έπη με την αλβανική παράδοση. Επίσης χρησιμοποιεί συχνά την Οθωμανική Αυτοκρατορία ως πρότυπο αντι-ευρωπαϊκού καταπιεστικού πολιτισμού, η οποία κάποτε απέκοψε την Αλβανία από την Ευρώπη. Έχει ωστόσο σχολιασθεί αρνητικά για δηλώσεις όπως ότι η Αλβανία είναι ένα λευκό έθνος μέσα σε μια λευκή ευρωπαϊκή ήπειρο.Πιστεύει ότι οι Αλβανοί, οι Έλληνες και οι Ρωμαίοι είναι η καρδιά της ευρωπαϊκής πολιτισμικής ταυτότητας.
Το 2005 τιμήθηκε με το πρώτο Διεθνές Βραβείο Μαν Μπούκερ, ενώ ήταν υποψήφιος για το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας. Το 2009 τιμήθηκε και με το βραβείο Πρίγκηπας των Αστούριας για τη Λογοτεχνία. Επίσης, του απονεμήθηκε το Βραβείο Balkanika για το έτος 2009, για το έργο του L’entravee. To 2015 του απενεμήθηκε το λογοτεχνικό Βραβείο Ιερουσαλήμ.

Βιβλία του μεταφρασμένα στα ελληνικά

Gjenerali i ushtrisë së vdekur (Ο στρατηγός της στρατιάς των νεκρών, 1963) ― ελλην. μετάφρ. Μαρ. Κωνσταντέλος ("Πορεία", 1983))

Kështjella (Το κάστρο, 1970)― ελλην. μετάφρ. Τασ. Καραϊσκάκη ("Πορεία", 1979) και με το τίτλο: Τα ταμπούρλα της βροχής (Κάστρο), εκδ. Εικοστού πρώτου,1996

Το χρονικό της πέτρινης πόλης (1970)

Prilli i thyer (Ρημαγμένος Απρίλης, 1978)― ελλην.μετάφρ.Λ.Μιλιλή ("Ροές", 1988)

Η κόχη της ντροπής (1978)― ελλην. μετάφρ. Π. Ζαχοπούλου-Βλάχου ("Ροές", 1985)

Το γεφύρι με τις τρεις καμάρες (εμπνευσμένο από Το γιοφύρι της Άρτας) (1978)

Το λυκόφως των θεών της στέπας (1978)

Kush e solli Doruntinën (Ποιος έφερε τη Ντορουντίν;, 1980) ― ελλην. μετάφρ. Μάρ. Σοφιανός ("Ροές", 1987)

Το παλάτι των ονείρων (1981)

Αισχύλος ο μεγάλος αδικημένος (1985)

Φεγγαρόφωτο (1985)

Το κονσέρτο (1988)

Φάκελος H. (1989)

Το τέρας (1990)

Πρόσκληση στο εργαστήρι του συγγραφέα (1991)

Η πυραμίδα (1992)

Η σκιά (1994)

Ο αετός (1995)

Spiritus (1996)

Μια πόλη χωρίς διαφημίσεις (1998)

Τρία τραγούδια πένθιμα για το Κοσσυφοπέδιο (1998)

Το πέταγμα του αποδημητικού (1999)

Κρύα λουλούδια του Μάρτη

Η εκκλησία της Αγίας Σοφίας και άλλες ιστορίες

Το μοιραίο δείπνο, εκδόσεις Μεταίχμιο , 2011 ISBN 978-960-501-524-4

Τα περισσότερα βιβλία του Κανταρέ κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις «Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου».

Σάββατο, 5 Αυγούστου 2017

"Λέων ο Αφρικανός" του Αμίν Μααλούφ



Αρχές του 1518. Ένας πρεσβευτής από τις χώρες του Μαγκρέμπ, επιστρέφοντας από προσκύνημα στη Μέκκα, πιάνεται αιχμάλωτος από Σικελούς πειρατές που τον προσφέρουν σαν δώρο στον Λέοντα Ι΄, τον μεγάλο Πάπα της Αναγέννησης. Ο ταξιδιώτης εκείνος λεγόταν Χασάν αλ-Ουαζάν. Στη Ρώμη έγινε ο γεωγράφος Ιωάννης-Λέων των Μεδίκων, γνωστός ως Λέων ο Αφρικανός.

Ο Λέων ο Αφρικανός έζησε μια συναρπαστική ζωή, γεμάτη πάθη, κινδύνους και τιμές, ενώ οι περιπέτειές του τον έφερναν στην καρδιά των πιο σημαντικών γεγονότων του καιρού του. Ο Αμίν Μααλούφ αφηγείται, με τη μορφή φανταστικής αυτοβιογραφίας, τη ζωή ενός υπαρκτού ιστορικού προσώπου. Και μέσα από τα μάτια αυτού του ανθρώπου της Ανατολής και της Δύσης, της Αφρικής και της Ευρώπης, προβάλλουν ανάγλυφα στιγμιότυπα από τον συγκλονιστικό 16ο αιώνα. Και ξαναζωντανεύουν πολιτισμοί, έθιμα και θρησκευτικές πεποιθήσεις που ήταν και παραμένουν πολύ διαφορετικά μεταξύ τους.

Μόνο οι αγριότητες των πολέμων είναι πάντοτε ίδιες, όπως ίδια είναι και η μοίρα των ανθρώπων που τις υφίστανται.

Αμίν Μααλούφ




O Aμίν Mααλούφ γεννήθηκε το 1949 στο Λίβανο. Eίναι καθολικός και μαθήτευσε σε σχολή Iησουιτών, όπου διδάχτηκε τα γαλλικά, τα αρχαία ελληνικά και τα λατινικά. Eγκαταστάθηκε στη Γαλλία και εργάστηκε δώδεκα χρόνια ως δημοσιογράφος (διετέλεσε διευθυντής του περιοδικού «Aν-Nαχάρ» και αρχισυντάκτης του περιοδικού «Nέα Aφρική», στο οποίο εξακολουθεί να γράφει το κύριο άρθρο). Aπό το 1983, μετά τη μεγάλη επιτυχία του πρώτου του βιβλίου, Oι Σταυροφορίες από τη μεριά των Aράβων, έχει αφοσιωθεί στο συγγραφικό του έργο. Όλα τα βιβλία του έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες. Aπό τις εκδόσεις «Ωκεανίδα» κυκλοφορούν τα μυθιστορήματά του Σαμαρκάνδη (1988), Kήποι από φως (1991), O πρώτος αιώνας μετά τη Bεατρίκη (1992), O Bράχος του Tάνιος (βραβείο Γκονκούρ 1993) και Tα λιμάνια της Aνατολής (1996).

Βιβλιογραφία (αλφαβητικά)

Η Απορρύθμιση του κόσμου 
Κήποι από φως
Κρίση εποχής ή εποχή της κρίσης 
Λέων ο Αφρικανός
Ο βράχος του Τάνιος 
Ο περίπλους του Βαλτάσαρ
Ο πρώτος αιώνας μετά τη Βεατρίκη 
Οι απροσανατόλιστοι
Οι σταυροφορίες από τη σκοπιά των Αράβων 
Οι φονικές ταυτότητες
Σαμαρκάνδη Σαμαρκάνδη
Τα λιμάνια της Ανατολής 
Το χρονικό μιας οικογένειας

Πέμπτη, 1 Ιουνίου 2017

"Τι μένει από τη νύχτα"της Έρσης Σωτηροπούλου


Περιγραφή

Ιούνιος του 1897: ο «ατυχής» ελληνοτουρκικός πόλεμος έχει φθάσει στο τέλος του με ολοσχερή ήττα της ταπεινωμένης Ελλάδας, η Γαλλία συγκλονίζεται από την Yπόθεση Ντρέυφους, η απομονωμένη Αλεξάνδρεια μένει παραδομένη στον ρυθμό της ανατολίτικης ραθυμίας, η Ευρώπη ανασαίνει στο πνεύμα του fin de siecle, κυνική, ταραγμένη, ανήσυχη. Αυτήν την παράξενη και ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα εποχή, ο νεαρός Κωνσταντίνος Καβάφης, μαζί με τον μεγαλύτερο αδελφό του Τζων, βρίσκονται στο Παρίσι, τελευταίο σταθμό ενός μεγάλου ταξιδιού. Είναι ένα ταξίδι αναψυχής που στην πορεία θα μετεξελιχθεί σε εσωτερική περιπλάνηση, μια διαδικασία μύησης που εκβάλλει στην υπέρτατη πραγμάτωση του ποιητικού του στόχου.
Η Έρση Σωτηροπούλου, επίμονη σκιά του ποιητή, θα παρακολουθήσει αυτό το μυθιστορηματικό ταξίδι σε όλες τις διαστάσεις του. Στηριγμένη σε σπάνιο αρχειακό υλικό και σε πλούσια βιβλιογραφία, ανασυνθέτει τη μεταβατική στιγμή κατά την οποία ο Καβάφης, μακριά από την ασφυκτική αλλά μοιραία και μοναδική Αλεξάνδρεια, βυθίζεται στον εαυτό του, αναψηλαφεί τα πάθη του, βασανίζεται από αμφιβολίες και φθάνει ως την αυτομαστίγωση, δοκιμάζοντας ταυτόχρονα τα όρια της ποιητικής μορφής, εξωθώντας την πέρα από τους κανόνες και πυρπολώντας τη με τη στοχαστική του φαντασία.
Ένα μυθιστόρημα ιδεών για τη δύσκολη σχέση τέχνης και ζωής, για τον ερωτικό πόθο ως κίνητρο δημιουργίας, μια τολμηρή μυθοπλαστική ανασύσταση της προσωπικότητας του μεγάλου ποιητή.



Η Έρση Σωτηροπούλου γεννήθηκε στην Πάτρα το 1953 και ζει στην Αθήνα. Σπούδασε φιλοσοφία και πολιτιστική ανθρωπολογία στη Φλωρεντία και εργάστηκε ως μορφωτική σύμβουλος στην ελληνική πρεσβεία στη Ρώμη. Έχει γράψει ποιήματα, νουβέλες και μυθιστορήματα. Το βιβλίο της "Ζιγκ-ζαγκ στις νεραντζιές", τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος 2000 και με το Βραβείο Μυθιστορήματος του περιοδικού "Διαβάζω". Τιμήθηκε με το Βραβείο "Μεσόγειος" (Prix Mediterranee Etranger 2017) για το βιβλίο της "Τι μένει από τη νύχτα" (γαλλικός τίτλος "Ce qui reste de la nuit", εκδ. Stock, μετάφραση Gilles Decorvet), ένα βιβλίο που ακολουθεί τον νεαρό Κωνσταντίνο Καβάφη στο Παρίσι του 1897 και μας παρουσιάζει τα εμπόδια που συναντά ο ποιητής στην πορεία προς την προσωπική και ποιητική του ωρίμανση. Έργα της έχουν μεταφραστεί στα γαλλικά, αγγλικά, γερμανικά, ισπανικά, ιταλικά και σουηδικά.

(2017)   Μπορείς;, Εκδόσεις Πατάκη
(2015)   Τι μένει από τη νύχτα, Εκδόσεις Πατάκη
(2012)   Ζιγκ ζαγκ στις νεραντζιές, Μεταίχμιο
(2011)   Να νιώθεις μπλε, να ντύνεσαι κόκκινα, Εκδόσεις Πατάκη
(2010)   Η φάρσα, Εκδόσεις Πατάκη
(2009)   Εύα, Εκδόσεις Πατάκη
(2005)   Αχτίδα στο σκοτάδι, Κέδρος
(2003)   Δαμάζοντας το κτήνος, Κέδρος
(2001)   Εορταστικό τριήμερο στα Γιάννενα, Κέδρος
(2000)   Ο ζεστός κύκλος, Ελληνικά Γράμματα
(1999)   Ζιγκ-ζαγκ στις νεραντζιές, Κέδρος
(1998)   Ο βασιλιάς του φλίπερ, Εκδόσεις Καστανιώτη
(1997)   Διακοπές χωρίς πτώμα, Εκδόσεις Καστανιώτη
(1992)   Χοιροκάμηλος, Κέδρος
(1988)   Μεξικό, Κέδρος
(1982)   Η φάρσα, Κέδρος

Συμμετοχή σε συλλογικά έργα
(2013)   Το αποτύπωμα της κρίσης, Μεταίχμιο
(2012)   Αληθινές ιστορίες, Μεταίχμιο
(2011)   Παίγνια, Futura
(2008)   Άγονη γραμμή, Athens Voice
(2006)   Ιστορίες καπνού, Μίνωας
(2005)   Ο δρόμος για την Ομόνοια, Εκδόσεις Καστανιώτη
(2005)   Το Χαλάνδρι που γνώρισα, Ευριπίδης
(2003)   Αληθινές ιστορίες, Μεταίχμιο
(2003)   Ιμερολόγια, Μίνωας
(2002)   Μοναχικά ανδρόγυνα, Μίνωας
(2002)   Ο τόπος του κόσμου. Όλος ο κόσμος μια γυναίκα. Μ' ακούει κανείς;, Μεταίχμιο
(2002)   Σύγχρονη ελληνική πεζογραφία, Αλεξάνδρεια
(2001)   Μια πόλη, ένας συγγραφέας, Μίνωας
(2001)   Οκτώ θανάσιμα αμαρτήματα, Εκδόσεις Πατάκη
(1997)   Άσεμνες ιστορίες, Εκδόσεις Πατάκη
(1997)   Άσεμνες ιστορίες, Εκδόσεις Πατάκη
(1997)   Άσεμνες ιστορίες, Εκδόσεις Πατάκη

Μεταφράσεις
(1998)   Συλλογικό έργο, Jean - Daniel Pollet, Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης
(1997)   Συλλογικό έργο, Pier Paolo Pasolini, Αιγόκερως
Chaykin, Howard, Black kiss, Βαβέλ


Κριτικογραφία
Ταλέντο διάφανο για τον αναγνώστη [Γλυκερία Μπασδέκη, Σύρε καλέ την άλυσον], "Η Καθημερινή", 1.7.2012
Μόνος, αλλά ένας από τους πολλούς [Στρατής Χαβιαράς, Πορφυρό και μαύρο νήμα], "Τα Νέα"/ "Βιβλιοδρόμιο", 12.1.2008